УИХ-ын Хүнс, хөдөө аж ахуйн байнгын хороо өнөөдөр О.Амгаланбаатар гишүүний санаачилсан Амьтны тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах төслийг хэлэлцлээ. Тэрээр уг хуулийн 25-р зүйлд “Амь нас, мал сүргээ хамгаалах зорилгоор чоно агнасан бол энэ хуулийн 25.1 дэх заалт хамаарахгүй” гэсэн заалт нэмэхийг хүсэж байна.
УИХ-ын гишүүн Т.Аубакир
-Тураг гогой, янгирыг зохистой байлгах талаар яам ямар байр суурьтай байгаа юм бэ?
БОУАӨ-ийн сайд С.Одонтуяа:
-Байгалийн тэнцлийг хангах үүднээс тоо толгойг зохицуулах арга хэмжээ авах хуулийн заалт бий. Хар галуун дээр 1 асуудал үүсэж байгаа. Би өөрөө мэргэжлийн хүн биш. Мэргэжилтнүүдтэй уулзахаар юу гэж ярьдаг вэ гэхээр “Хар галууг устгахгүй ээ. Байгаль өөрөө үүнийг зохицуулдаг юм аа. Хүчээр устгана гэж байхгүй ээ” гэхээр би “Энэ чинь хэтэрхий их болчхоод байна аа. Загасыг үнэхээр байхгүй болгож байна. Тухайн нутгийн иргэдээс надад маш их гомдол ирээд байна” гэж маргадаг. Үүн дээр иргэн хүн, мэргэжлийн хүний ойлголтын зөрүү байдаг. Сүүлийн үед ямар арга бодож олсон бэ гэхээр… Хар галууг буудаж устгаж болохгүй ээ. Бусад оронд өндгийг нь 1 бодисоор бүрхдэг. Будна гэж ярья л даа. Ингэхээр тэр өндөг хагарахгүй. Тоо толгой нь нэмэгдэхгүй. Ийм бас арга байдаг. Үүн дээр бид зохицуулалт хийхгүй бол үнэхээр том асуудал яриад байгаа.
Бид хувийн хэвшлүүдтэй ярьж байгаа. Тарвага болон бусад амьтан их үржсэн газраас өөр газарт нүүлгэн шилжүүлэх ажлыг санамж бичиг байгуулаад, хэвийн хэвшлийн зардлаар хийж байна.
Би Амгаланбаатар гишүүний юуг нь дэмжиж байгаа вэ гэхээр иргэн хүнд ойлгомжтой л хууль байг. Орон нутагт нь амьтан их боллоо гэхэд сийрэгжүүлье гэдэг хүсэлтээ орон нутгийн засаг захиргаа өгнө. Иргэн Доржийнх руу чоно дайрах үгүйг засаг дарга хэлж мэдэхгүй учраас ийм зохицуулалт байвал ойлгомжтой юм уу л гэж байгаа юм. Бусад хуультай уялдуулах асуудлаар Ж.Батжаргал гишүүний хэлснийг хууль санаачлагч, манай ажлын хэсэгтэй хамтарч сайн ажиллах хэрэгтэй.
БОУАӨЯ-ны Байгалийн нөөцийн бодлогын хэрэгжилтийн газрын дарга Ц.Уранчимэг:
-2024 онд Байгалийн нөөц ашигласны төлбөрийн тухай хуулиар тусгай зориулалтын ан буюу ахуй, үйлдвэрлэлийн зориулалтаар агнасан амьтнаас 14.5 тэрбум төгрөгийн орлого олж, улсын төсөвт оруулсан. Байгалийн нөөц ашигласны төлбөрийн тухай хуулиараа 50%-ийг нь буцаагаад тухайн амьтныг хамгаалах, тоо толгойг зохицуулах, хамгаалах арга хэмжээнд зарцуулна гэсэн заалттай. Тэгэхээр 2024 онд энэ хуулийн хэрэгжилт 62%-тай гарсан. Гэвч амьтан дээр 4.5 тэрбум төгрөг зарцуулсан байна. Энэ мөнгө хаашаа ордог вэ гэхээр тухайн аймаг орон нутгийн төсөвт ороод, тухайн суманд зарцуулах зохицуулалттай. Тэгэхээр энэ зохицуулалтыг хийгээд явах бүрэн боломжтой.
Хар галууны тухайд бол үржлийн үе нь Монгол Улсад таардаг учраас шувуу, загас судлаачидтай хамтарсан тооллого, судалгаа хийгээд, зохистой агнах, тоо толгойг зохицуулахаар энэ жил төлөвлөсөн. Тарвага, ялангуяа Алтайн тарвага нутагшуулах ажлыг БОУАӨЯ сүүлийн 4 жилд маш амжилттай явуулж байгаа. Янгир, аргальд бол зохистой ашиглалтын нөөцөө тодорхойлоод, тусгай зориулалтын ангийн квотыг Засгийн газраар батлуулаад, аймаг нь Зөвшөөрлийн тухай хуулийн дагуу зохион байгуулаад явж байгаа.
Амьтны тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай дэмжих санал хураалт явуулж, 86.7 хувь нь дэмжлээ. Байнгын хорооны санал дүгнэлтийг УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанд УИХ-ын гишүүн Т.Аубакир танилцуулна.