Сар шинийн баяраар хэрэглэсэн ул боовыг дахин боловсруулж торт, талх гэх мэт бүтээгдэхүүн хийх, мөн хөгзтэй ааруулыг биед сайн хэмээн идэх үзэгдл гардаг. Тэгвэл энэ нь зөв хооллолт мөн эсэх талаар ШУТИС-ийн үйлдвэрийн технологийн сургуулийн эрдэмтэн, доктор дэд профссор М.Пүрэвжавтай ярилцлаа.

-Ул боовыг дахин боловсруулахад ямар процесс явагддаг бол. Дахин боловсруулж идэснээр хоол боловсруулалтад  хэрхэн нөлөөлөх вэ?

-Ул боовны амталгаанд маргарин, шар тос, өрөм  гээд асар их тос ордог. Ингээд дахин тосонд шарна. Гэтэл  энэ бүтээгдэхүүнийг  дахин боловсруулахдаа тос, ванил, сахар  зэргийг хийснээр тосны өөрчлөлтүүд явагдана. Тос нь хэдэн хувиар нэмэгдэж,  ямар өөрчлөлт явагдаж байгааг судалж үзээгүй учраас хэлж мэдэхгүй байна. Ямартай ч өөрчлөлт явагдаж байгаа тул дахин боловсруулах нь  маш хортой. Энэ нь яав ч зөв хоололт болохгүй. Биед ачаалал өгнө. Мөн нойр булчирхай болон элэг цөс, ходоод нь  өвддөг хүмүүс уд боовыг дахин боловсруулж идсэнээр амархан цочрох эрсдэлтэй. Амт нь гоё байх ч бодисын солилцоонд тун муу нөлөөтэй.

–Ул боовыг хатааж хаяхгүй гэж зарим хүмүүс дахин боловсруулдаг. Тэгвэл бид дахин боловсруулахгүйгээр хэрхэн зөв хадгалах вэ?

-Цаг сайхан , юм элбэг болсон. 20-30 жилийн өмнө тавгийн идээний боов хурдан дуусчихдаг байсан. Харин одоо барж идэхгүй болсон байна. Үүнийгээ дагаад хадгалалт анхаарах асуудал болсон.  Тэгэхээр бид ул боовыг гялгар уутаар ороож тавьбал орчны бохирдолд өртөж хөгзөрч мууддаг. Хамгийн оновчтой хадгалах арга нь  хөлдөөх. Ингэхэд хорт бодис үүсэх гэсэн ойлголт гарахгүй. Хөлдөөснөөр ул боовон доторх шим тэжээлийн бодисууд буурах тохтолдол гарна. Хамгийн гол нь хөгзрүүлж, бактери үржүүлэхгүй байх нь чухал.   

-Нэг хэвийн боовонд ямар хэмжээний тос, чихэр агууллагддаг юм бол?

-Тухайн үйлдвэрийн орц, технологи  бүр өөр. Нэг гурилан бүтээгдэхүүнд өөх тосны агууламж хамгийн багадаа 20-иос дээш хувьтай байдаг.

-Хөгзтэй ааруулыг идэх нь нэг хэсэг нь сайн гэдэг. Энэ талаар дурдвал..

-Хотын нөхцөлд агаарын бохирдол ихтэй. Энэ цаг үед хөгзтэй ааруул цагаан идээг хэрэглэж болохгүй, аюултай. Дэлхий даяар  пенциллин тариаг хөгзнөөс ялгаж авсан гэж ярьдаг тул хөгз хүний биед сайн гэх ташаа ойлголттой байдаг. Хөгз бол олон янз. Ашигтай болон ашиггүй хортой хөгз гэж бий.  Хөх саарал, хар саарал хөгз нь хор ялгаруулдаг мөөгөнцөр үүсгэх эрсдэлтэй. 40-50 жилийн өмнө хөдөөний айлын авдарт хадгалсан ааруулд  эрүүл хөгз үүсдэг байсныг үгүйсгэхгүй. Хүмүүс хөгзтэй бяслагыг идэж байхад ааруулыг яагаад идэж болдоггүй вэ гэдэг. Бяслагт үйлвэрллийн явцад зориудаар хөгз үүсгэдэг. Тэр нь бяслагны амт шимийг бүрдүүлэхээс гадна амин дэм ялгаруулдаг. Ширээн тавьсан ааруулны хөгз үүнээс тэс өөр ялгаатай.

-Тэгвэл тухайн хүнсэнд үүссэн хөгз хортой эсэхийг тогтоох тоног төхөөрөмж Монголд байдаг уу?

-Одоогоор хүнсийг судлан шинжлэх өндөр түвшний судалгааны хэрэглэгдэхүүн багаж тоног төхөөрөмж байхгүй. Өндөр түвшний лабаорторийн хөгжил дутмаг.

–Хүмүүс ер нь зөв хооллох дэглэмийг хэр сайн баримталдаг  юм бэ?

-Хоол хүнсийг хэрэглэхдээ өнгө, үзэмж үнэр амтанд биш хянамгай, шинжлэх ухаан ч хандах хэрэгтэй. Гэтэл мөрөөрөө байж чадахгүй болохгүй зүйлийг их сэддэг болж. Тухайлбал, ул боовыг дахин боловсруулж болохгүй гэд байхад л торт, талх кекс хийж идээд байдаг. Энэ мэтчилэн элдэв өвчний суурийг өөрсдөө эхлүүлдэг болчихсон.