Цагаан Ордны зүгээс АНУ-ын ерөнхийлөгч Д.Трамп, ОХУ-ын ерөнхийлөгч В.Путин нарын мягмар гарагт утсаар холбогдон ярилцсан хэлэлцээний талаар албан ёсны мэдэгдлийг мөн өдөр гарган танилцуулсан байна.
Хоёр улсын төрийн тэргүүнүүд гал зогсоох асуудлаар санал солилцож, Орос болон Украины эрчим хүчний дэд бүтцүүд, барилга байгууламжид цохилт үзүүлэх явдлыг зогсоох тал дээр тохиролцоонд хүрснийг Цагаан Ордны мэдэгдэлд онцоллоо.
Тус мэдэгдэлд “энхийг тогтоох үйл явц эрчим хүчний дэд бүтцүүдийг онилж цохилт үзүүлэхгүй байх тохиролцооноос ийнхүү эхэлж байна, үргэлжлээд Вашингтон, Москвагийн хооронд Хар тэнгист буюу далай тэнгист гал зогсоох, бүрэн гал зогсоох, энхийн гэрээ байгуулах үе шаттай яриа хэлэлцээг шууд явуулж эхлэх болно” гэжээ.
Цагаан Ордны дээрх мэдэгдлээс харахад Д.Трампын дипломат баг төлөөлөгчдийн Украины талтай тохиролцож чадсан 30 хоногийн хугацаанд иж бүрэн гал зогсоох саналыг ОХУ-ын ерөнхийлөгч В.Путин хүлээж аваагүй бөгөөд тэрээр зөвхөн эрчим хүчний дэд бүтцүүдэд л цохилт үзүүлэхгүй байх, мөн хоёр талын хоорондох цаашдын яриа хэлэлцээг Ойрхи Дорнодын бүс нутагт шууд үргэлжлүүлэн явуулах саналыг л хүлээн зөвшөөрчээ.
Д.Трамп ч мөн өөрийнхөө нийгмийн сүлжээнд Путинтэй “маш сайн, үр бүтээмжтэй” яриа хийсэн гээд, “бид бүхий л эрчим хүч болон дэд бүтцүүдэд шууд гал зогсоохоор тохиролцож, үргэлжлээд бүрэн гал зогсоож, эцэст нь Орос, Украины хоорондох энэхүү аймшигтай дайныг зогсоох ажлыг гүйцэтгэх ойлголцолд хүрсэн, энхийн гэрээний олон зүйл заалтын талаар бид хэлэлцсэн” гэжээ.
Трамп, Путин нарын 2 цаг гаруй үргэлжилсэн утасны ярианы талаар мөн ОХУ-ын ерөнхийлөгчийн албанаас мэдэгдэл гаргасан. Тус мэдэгдэлд В.Путин Д.Трампын тавьсан 30 хоногийн хугацаанд Орос, Украины талууд эрчим хүчний холбогдолтой байгууламжуудыг онилж цохилт үзүүлэхгүй байх саналыг эергээр хүлээн авч, улмаар Оросын зэвсэгт хүчинд үүнтэй холбоотой үүрэг даалгаврыг өгсөн болохыг онцолжээ.
Кремлийн зүгээс мөн Орос-Украины зөрчилдөөнийг зохицуулах зорилгоор Орос, Америкийн экспертүүдийн багийг байгуулахаар тохиролцсоныг мэдээлсэн байна. ОХУ-ын ерөнхийлөгчийн албанаас мэдэгдэхдээ Орос-Украины зөрчилдөөнийг гааруулахаас сэргийлэх хамгийн гол чухал нөхцөл бол Киевт гадаадын тагнуулын мэдээлэл өгч дамжуулах болон гадаадын цэргийн тусламж үзүүлэхийг бүрэн зогсоох явдал гэдгийг тодотгож, энэхүү хямрал үүсэх болсон үндсэн шалтгаанууд болон ОХУ-ын аюулгүй байдлын ашиг сонирхлоо хамгаалах хууль ёсны эрхийг заавал хүндэтгэн авч үзэх ёстой гэдгийг цохон тэмдэглэсэн байна.
Түүнчлэн ОХУ 30 хоногийн хугацаанд бүрэн гал зогсоох саналыг хүлээж авахгүй байгаа цорын ганц шалтгаан бол дээрх хугацаанд Украин улс цэрэг, зэвсгийн хүчээ нэмэгдүүлэн бэхжүүлэх боломжтой гэдгийг онцоллоо.
Гэхдээ Цагаан Ордон болон Кремлийн мэдэгдэлд зарим зөрүү ажиглагдсаныг олон улсын хэвлэлүүд мэдээллээд байна. ОХУ-ын хувьд 30 хоногийн хугацаанд эрчим хүчний холбогдолтой байгууламжуудад цохилт үзүүлэхээ зогсооно гэж мэдэгдсэн бол АНУ-ын талаас эрчим хүчний дэд бүтцүүд, барилга байгууламжуудад цохилт үзүүлэхгүй гэсэн боловч ямарваа нэгэн цаг хугацааны талаар огт дурдаагүй байна.
Украины ерөнхийлөгч В.Зеленский эрчим хүчний дэд бүтцийг хамарсан гал зогсоох санал санаачилгыг нааштай хүлээн авч байгаагаа илэрхийлсэн ч юун түрүүнд дээрх саналын талаар илүү дэлгэрэнгүй, нарийн ширийн мэдээллүүдийг авахыг хүслээ. Тэрээр хэлэхдээ “Украины тал ерөнхийлөгч Трамптай энэхүү асуудлаар ярилцаж, Оросын талын тавьсан саналууд болон Америкийн Орост тавьсан саналын нарийн ширийнийг бид мэдэх нь зөв гэж бодож байна” гэжээ.
Сонирхуулахад, Трамп Путин нарын утасны яриа 2 цаг гаруй үргэлжлэх хугацаанд тэд Ойрхи Дорнодын энх тайван, олон улсын аюулгүй байдлын томоохон сэдвээс эхлээд мөсний хоккейн спортын талаар ярилцсанаас гадна тэдний харилцан яриа нийт 500 гаруй үгтэй буюу барууны хэвлэлүүдэд бичсэнээр нэлээд “чалчсан” байна.
Дэлхийн нийтийн чих тавин, анхаарлаа хандуулан хүлээж байсан хоёр их гүрний удирдагчийн утасны яриа хүлээлтэд хүрсэнгүй нь илт байгаагаас гадна АНУ-ын талаас “одоо бүх зүйл ОХУ-ын гарт байна” хэмээн “шидсэн бөмбөгийг” В.Путин ийнхүү “эвтэйхэн” буцаагаад шидлээ. Энэ нь АНУ-ын дипломат үйл ажиллагаа хангалтгүй явагдаж байгааг харууллаа гэх ажиглагчид олон байна.
Сүүлийн гурван жилийн хугацаанд олон улсаас тусгаарлагдаад байсан ОХУ-ын байр суурь улам дээшилж, шууд АНУ-тай яриа хэлэлцээ явуулж, тэр ч бүү хэл олон нөхцөл шаардлагыг тавьж, энхийг хүсэж байгаа гэж мэдэгдсээр байгаа ч Украинд үзүүлэх цохилтоо зогсоолгүй улам нэмэгдүүлсээр байна.